تاسوعا و عاشورا؛ روایت عشق به امام حسین(ع) در سرزمین هند
تاسوعا و عاشورا، یادآور بزرگترین حماسه تاریخ اسلام و نماد ایثار، وفاداری و ایستادگی در برابر ظلم است. بیش از چهارده قرن از واقعه کربلا میگذرد، اما پیام نهضت امام حسین(ع) همچنان در دل میلیونها انسان در سراسر جهان زنده است و هر سال با آغاز ماه محرم، جلوهای تازه از این عشق و ارادت نمایان میشود.
یکی از نمونههای ارزشمند این ارادت، شهر لکهنو در شمال هند است؛ شهری که از دیرباز به عنوان یکی از مهمترین مراکز عزاداری حسینی در شبهقاره شناخته میشود. براساس اسناد تاریخی، با گسترش حکومت شیعیان اوده، امامبارههای باشکوهی در این شهر ساخته شد و مراسم سوگواری محرم به بخشی از فرهنگ و هویت مردم تبدیل شد.
در این شهر، از چند ماه پیش از آغاز محرم، مردم خود را برای عزاداری آماده میکردند. صنعتگران ساخت علم، پرچم و وسایل مورد نیاز مراسم را آغاز میکردند و هر خانواده، متناسب با توان مالی خود، برای برگزاری هرچه باشکوهتر مراسم تلاش میکرد. برخی علمها با نقره، طلا، برنج، پارچههای زربافت و منجوقدوزی تزئین میشد و امامبارهها نیز پیش از محرم شستوشو، آذینبندی و آماده پذیرایی از عزاداران میشدند.
با رؤیت هلال ماه محرم، فضای شهر کاملاً دگرگون میشد. مردم لباس سیاه بر تن میکردند، بانوان زیورآلات خود را کنار میگذاشتند و بسیاری از جلوههای شادی تا پایان ایام عزاداری تعطیل میشد. حتی در برخی خانوادهها، برگزاری جشنها، استفاده از وسایل زینتی و انجام کارهایی که نشانه شادی بود، برای احترام به مصیبت اهلبیت(ع) کنار گذاشته میشد.
در روایتهای این پژوهش آمده است که عزاداری برای مردم لکهنو تنها یک مراسم مذهبی نبود؛ بلکه نوعی همدردی عمیق با خاندان پیامبر(ص) به شمار میرفت. آنان چنان در سوگ امام حسین(ع) و یارانش عزاداری میکردند که گویی یکی از عزیزان خانواده خود را از دست دادهاند. به همین دلیل، بسیاری از رسوم سوگواری خانوادگی را در عزای سیدالشهدا(ع) نیز اجرا میکردند.
در روز عاشورا نیز آیینهای ویژهای برگزار میشد. تعزیهها و نمادهای مربوط به واقعه کربلا با احترام در میان عزاداران حرکت داده میشد و زنان در حالی که نوحهسرایی میکردند، در این مراسم حضور مییافتند. این آیینها نشان میدهد که محبت به امام حسین(ع) تنها به مرزهای ایران و عراق محدود نبوده و در کشورهای مختلف، از جمله هند، به فرهنگی ریشهدار و ماندگار تبدیل شده است.
امروز نیز پیام عاشورا همان پیام همیشگی است؛ دفاع از حق، مبارزه با ظلم، وفاداری به ارزشهای الهی و حفظ کرامت انسانی. تاسوعا، یادآور وفاداری بینظیر حضرت ابوالفضل العباس(ع) و عاشورا، یادآور ایثار امام حسین(ع) و یاران باوفایش است؛ حماسهای که همچنان الهامبخش آزادگان جهان باقی مانده است.
تاسوعا و عاشورای حسینی را به همه مسلمانان، بهویژه شیعیان و دوستداران اهلبیت(ع)، تسلیت عرض میکنیم.